Μαθησιακές δυσκολίες

Δυσλεξία

Η διαταραχή της ανάγνωσης ή αλλιώς δυσλεξία είναι μια μαθησιακή δυσκολία, πράγμα που σημαίνει πως εξαιτίας της καθυστερεί ή εμποδίζεται η εκμάθηση της γραφής και της ανάγνωσης από παιδιά που έχουν όλες τις ικανότητες και δυνατότητες για τις εργασίες αυτές. Είναι, δηλαδή, παιδιά με κανονική ή και ανώτερη νοημοσύνη χωρίς προβλήματα στην όραση ή την ακοή, τα οποία ζουν σε φυσιολογικά οικογενειακά-κοινωνικά περιβάλλοντα και φοιτούν σε οργανωμένα σχολεία.

Για να κατανοήσει κανείς τη φύση της δυσλεξίας πρέπει να γνωρίζει τα βασικά στάδια που ακολουθεί η εκμάθηση της ανάγνωσης. Η ανάγνωση βασίζεται στην κατανόηση της σχέσης μεταξύ των γραμμάτων και των ήχων της γλώσσας (φωνημάτων). Η διαδικασία της ανάγνωσης λοιπόν ακολουθεί τα εξής βήματα:

Το άτομο εστιάζει την προσοχή του στα γράμματα και ελέγχει τις κινήσεις των ματιών στο κείμενο.

Αντιστοιχεί κάθε γράμμα με τον ήχο του.

Κατανοεί το περιεχόμενο των λέξεων και τους γραμματικούς κανόνες.

Με βάσει την κατανόηση των λέξεων και των προτάσεων χτίζει ιδέες και παραστάσεις.

Έπειτα συγκρίνει τις καινούριες ιδέες και παραστάσεις με τις ήδη υπάρχουσες στη μνήμη.

Τέλος αποθηκεύει αυτές τις ιδέες στη μνήμη.

Το πιο κοινό χαρακτηριστικό της δυσλεξίας αφορά τη δυσκολία του παιδιού να αναγνωρίσει τους φθόγγους στις λέξεις που ακούει. Αυτή η δυσκολία είναι καθοριστικής σημασίας γιατί οι φωνολογικές δεξιότητες αποτελούν βασική προϋπόθεση για την εκμάθηση της ανάγνωσης.

Τυπικές δυσκολίες των παιδιών με δυσλεξία είναι:

  Αντιστρέφουν γράμματα-αριθμούς (π.χ. ε αντί για 3).

  Αντιμεταθέτουν ή παραλείπουν ή προσθέτουν γράμματα (ή συλλαβές) στην ίδια λέξη (πότι ή πι ή τοτόπι αντί για τόπι).

  Αντικαθιστούν λέξεις με άλλες παρεμφερούς σημασίας (διαβάζουν ή γράφουν κοντός αντί για χαμηλός).

  Καθρεφτική ανάγνωση ή γραφή (π.χ. εμ αντί για με).

  Κάνουν αδικαιολόγητα λάθη και έχουν δυσανάγνωστα γραπτά.

  Δυσκολεύονται να πίνακες, σειρές ονομάτων (π.χ. ημέρες της εβδομάδας, μήνες του χρόνου).

  Δυσκολεύονται να αντιγράψουν από τον πίνακα ή από σημειώσεις.

  Έχουν προβλήματα προσανατολισμού στο χώρο και στο χρόνο.

Ο δάσκαλος στο δημοτικό είναι αυτός που θα εντοπίσει το παιδί με δυσλεξία και θα το παραπέμψει σε κάποιο ειδικό για βοήθεια. Παρόλα αυτά μερικές φορές μπορεί να εντοπιστεί και σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Μερικά από τα συμπτώματα για την προσχολική ηλικία είναι τα εξής:

  Δε θυμάται που να βρει τα πράγματά του.

  Παίρνει λάθος κατεύθυνση.

  Δεν αναγνωρίζει κομμάτια του παζλ.

  Δεν ξεχωρίζει φυσιογνωμίες και εκφράσεις.

  Δεν αναγνωρίζει τις ανάγκες των άλλων.

  Δεν μπορεί να χωρίσει μια λέξη σε συλλαβές προφορικά.

  Δε θυμάται τραγούδια και ποιήματα.

  Δε θυμάται κανόνες ή νέες πληροφορίες.

Οι γονείς πάντα μπορούν να βοηθήσουν το δυσλεκτικό παιδί τους αλλά πολλοί δεν γνωρίζουν τον τρόπο. Παρακάτω ακολουθούν οι βασικοί άξονες γύρω από τους οποίους περιστρέφεται η βοήθεια που μπορεί να δοθεί από το σπίτι:

  Υποστηρίξτε το. Το παιδί χρειάζεται αγάπη και ενθάρρυνση για να αναπτύξει τις κλίσεις του και τα δυνατά του σημεία.

  Συζητήστε μαζί του. Πρέπει να του εξηγήσετε τι είναι η δυσλεξία και να του δώσετε να καταλάβει πως δεν είναι μια δική του αποτυχία.

  Δημιουργείστε κατάλληλο περιβάλλον στο σπίτι για τη μελέτη. Πρέπει να του παρέχετε ένα καθαρό, ήσυχο και οργανωμένο χώρο που θα μπορεί να μελετά. Επίσης πρέπει να είστε σε στενή επαφή με το δάσκαλό του στο σχολείο.

  Επιβραβεύστε το. Τα δυσλεκτικά παιδιά συνήθως νιώθουν άχρηστα γιατί δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις προσδοκίες των δασκάλων και των γονέων τους. Γι΄ αυτό είναι πολύ σημαντικό να επιβραβεύονται, έτσι δε θα χάσουν ποτέ την αυτοεκτίμησή τους.

Για να έχει βοήθεια στο σχολείο μιλήστε με τους εκπαιδευτικούς. Πιστεύουν και αυτοί ότι υπάρχει πρόβλημα; Ζητήστε τους τις εισηγήσεις τους για το τί μπορείτε να κάνετε όλοι μαζί γι’ αυτό. Είναι πολύ σημαντικό ο εκπαιδευτικός να είναι ενήμερος έτσι ώστε να υπάρξει μια συνεργασία μεταξύ σχολείου και σπιτιού για το καλό του παιδιού.

Γενικά σαν γονείς πρέπει να είστε θετικοί.

  Να το ενθαρρύνετε στα πράγματα που μπορεί να κάνει καλά.

  Μη του λέτε μόνο να προσπαθεί σκληρά.

  Μη κάνετε συγκρίσεις με άλλους στο σπίτι ή στο σχολείο.

  Να του διαβάζετε μεγαλόφωνα, άσχετα με την ηλικία του, και όσο πιο πολύ μπορείτε.

  Να το ενθαρρύνετε να προχωρά σιγά σιγά.

  Βρείτε χρόνο να παίξετε παιχνίδια, ιδιαίτερα αυτά που χρησιμοποιούν λέξεις. Το σπίτι πρέπει να είναι τόπος μάθησης και όχι τόπος θεραπευτικής διδασκαλίας.

Κάτι άλλο που χρειάζεται είναι να είστε επίμονοι:

  Δημιουργείστε καλές σχέσεις με τους εκπαιδευτικούς του παιδιού σας.

  Εγκαθιδρύστε ένα δίκτυο επικοινωνίας με το σχολείο και συνεχίστε το και αν έρθει κάποιος καινούριος εκπαιδευτικός πηγαίνετε να τον συναντήσετε.

Θα πρέπει να γνωρίζετε πως το παιδί σας θα έχει αρκετές απογοητεύσεις αλλά θα πρέπει να μάθει να τις αντιμετωπίζει χωρίς να το επηρεάζουν αρνητικά. Επιπλέον μπορεί να βοηθηθεί για να μάθει να τις αποφεύγει.

Καλό θα είναι επίσης να μάθετε τα δικαιώματά σας σαν γονείς και τα καθήκοντα των εκπαιδευτικών αρχών. Πάνω από όλα πρέπει να θυμάστε πως η ενθάρρυνσή σας, η υποστήριξή σας και η κατανόηση είναι πιο πολύτιμα από οποιαδήποτε εκπαίδευση μπορεί να κάνει ή να μην κάνει γι’ αυτό.

Να θυμάστε πως η μη διαγνωσμένη διαταραχή της ανάγνωσης μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλή αυτοεκτίμηση, υψηλό στρες, άτυπες συμπεριφορές και χαμηλές επιδόσεις.

Οι μαθητές με δυσλεξία επωφελούνται από την έγκαιρη διάγνωση, την κατάλληλη παρέμβαση και την στοχευμένη αποτελεσματική διδασκαλία. Αυτά θα τους επιτρέψουν να γίνουν επιτυχημένοι μαθητές, αποτελεσματικοί ερευνητές, άτομα με αυτοπεποίθηση και υπεύθυνοι πολίτες.

 

 

 

Share

Login Form